Kinderen over duurzaamheid op school

Posted by

Hoe kun je het schoolgebouw en het schoolplein verduurzamen? Hoe maak je het effect van duurzaamheid zichtbaar voor iedereen? En wat maakt een duurzame school mogelijk voor andere mensen?

Kijk eens op een andere manier naar het verduurzamen van ruimtes: door de ogen van een kind. En ontdek nieuwe invalshoeken voor oplossingen.

Een groep kinderen uit de bovenbouw van openbare basisschool Het Spoor in Zeist filosofeert in 3 bijeenkomsten over de essentie van een duurzame school. Ze bedenken oplossingen voor de bovenstaande vragen.

In dit verslag zetten we de ideeën uit de eerste sessie op een rijtje.

  1. Maak recycling persoonlijk

Je kunt niet alleen dingen recyclen, maar ook jezelf, volgens de kinderen. ”Mensen die doodgaan geven bijvoorbeeld hun hart of hun nieren aan andere mensen.” Je leeft dus door in een ander en de ander leeft door in jou. Recyclen is eigenlijk een raar woord. Je gebruikt het niet voor mensen, maar misschien moet je het ook niet voor dingen gebruiken. Je kunt het beter ’doneren’ noemen, want je geeft iets door. Ook dingen leven door. Als je het recyclen noemt, denk je er niet zo over na wat je doet. Als je het woord doneren zou gebruiken, dan doe je dat wel.” Kortom, als je mensen meer wilt betrekken bij recyclen, moet je het persoonlijker maken. Zo blijf je verbonden met wat je weggooit en met het nieuwe dat er uit ontstaat. Een mooie opdracht voor communicatieprofessionals en productontwikkelaars.

2. Maak duurzaamheid transparant: de Binnenstebuiten School

Als gedachtenexperiment voor de transparante school als organisatie bedachten we met de kinderen de Binnenstebuiten School. Wat als binnen buiten is en buiten binnen?

”Dan zouden we altijd les hebben buiten, maar dat klopt ook wel, want alles wat je moet leren is buiten. Waarom zijn we eigenlijk zo vaak binnen?” Eén van de kinderen bedacht het Ideepodium, ”Als je alles binnenstebuiten zou doen, zitten je ideeën dus niet in je hoofd maar op het podium”. Het ideepodium kan een ontmoetingsplaats zijn waar kinderen met volwassenen in gesprek gaan over actuele vragen van de kinderen over maatschappelijke vragen. Een uitnodiging voor scholen als partner in Citizen Science en TEDx kinder evenementen?

3. Kies positie: ben je een slimme, eerlijke of onderzoekende school?

We kunnen duurzaamheid op school (en in iedere organisatie) uitwerken in drie onderscheidende richtingen: de slimme, eerlijke en onderzoekende school. Voor de slimme school is duurzaamheid iets om beter, sneller en slimmer te zijn dan de anderen. De eerlijke school kiest voor duurzaamheid vanuit ethische waarden en verbinding. De onderzoekende school ziet duurzaamheid als de kern van een vernieuwend leerproces door experimenteren, nadenken en bouwen. Hoe zien de kinderen dat?

”De slimme school gaat over goed nadenken bij wat je doet en dat je slimme dingen doet die meerdere functies hebben.” De slimme school was voor de kinderen niet interessant genoeg om verder uit te werken in concrete tools, producten en technieken voor op school: ”Als je een onderzoekende of eerlijke school zou zijn, wordt je vanzelf een slimme school. Omgekeerd is dat niet zo.” Hmm, iets om over door te praten in de klas?

De eerlijke school zorgt er voor dat dingen in balans zijn. Er is eerlijk water, eerlijke energie, iedereen wordt serieus genomen, iedereen mag geloven wat ie wil en je leert eerlijk delen. Eerlijkheid en opkomen voor vrijheid als vak: Nelson Mandela-kunde noemen de kinderen het. De kinderen op de eerlijke school wordt steeds slimmer omdat ze steeds beter begrijpen hoe alles met elkaar verbonden is.

De onderzoekende school stelt vragen waar nog geen antwoorden op zijn. Het zijn de vragen waar iedereen wat aan heeft. Kinderen op de onderzoekende school wordt steeds slimmer omdat ze steeds meer uitvinden en leren van hun proces. Ze werken samen met de buurt, met bedrijven en wetenschappers en zijn eigenlijk een soort R&D lab voor de samenleving.

In de volgende bijeenkomst werken de kinderen verder aan prototypes en visualisaties van hoe bij de onderzoekende en de eerlijke school wordt omgegaan met zonnepanelen, hergebruik en recycling van materialen, de school als onderzoekscentrum en vraagbaak voor de wijk, en de gemeente, de verschillende functies van het duurzame schoolplein en de vraag hoe je duurzaamheid op school zichtbaar en meetbaar maakt buiten de school. Lees meer hierover in ons volgende artikel.

De sessies worden verzorgd door Adriaan Wagenaar vanuit Open Minds Open World en de Pakhuis crew   Binnenkort verschijnt het gratis eboek van dit project. Nieuwsgierig? Laat het ons weten, dan houden we je op de hoogte.

Leave a Reply

Your email address will not be published.